مشکلات جلبک ها در منابع آب

جلبک ها در منابع آب باعث ایجاد مشکلات متعددی می شوند. طعم و بوی نامطبوع ناشی از آزادسازی ترکیبات خاص توسط جلبک های زنده و مرده در حال تجزیه نظیر ژئوسمین و متیل ایزوبورنئول باعث مشکلات متعددی در منابع آب و سدها می شوند. جنس های مختلف جلبکی در ایجاد طعم و بو موثر هستند. مخصوصا جلبک قهوه ای فلاژل دار وابسته به جنس سینورا نقش اساسی را در این زمینه دارد. سایر جنس ها نظیر: آنابنا، آناسیستیس، و لوکس، آفانیزمنون، آستریونلا، سراتیوم، داینوبریون، اوسلاتوریا، سندسموس، اسپیروژیرا، تابلاریا، اولوتریکس نیز در طعم و بو موثرند.

مضرات جلبک در آب آشامیدنی

مضرات جلبک در آب آشامیدنی تنها به تغییر رنگ یا بوی آب محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند سلامت انسان و عملکرد سیستم‌های تصفیه را نیز تحت تأثیر قرار دهد. رشد بیش از حد جلبک‌ها در منابع آب، به‌ویژه در فصول گرم سال، باعث ایجاد طعم و بوی نامطبوع، افزایش کدورت و کاهش کیفیت آب می‌شود. برخی از گونه‌های جلبک، به‌ویژه سیانوباکتری‌ها، قادر به تولید سمومی هستند که در صورت ورود به آب آشامیدنی و عدم حذف کامل در فرآیند تصفیه، می‌توانند خطراتی برای سلامت انسان ایجاد کنند. علاوه بر این، تجمع جلبک‌ها در مخازن، کانال‌ها و تأسیسات آبرسانی موجب گرفتگی تجهیزات، کاهش راندمان فیلترها و افزایش هزینه‌های بهره‌برداری و نگهداری می‌شود. به همین دلیل، پایش مستمر منابع آب، کنترل مواد مغذی موجود در آب و استفاده از روش‌های مناسب تصفیه و ضدعفونی، نقش مهمی در جلوگیری از رشد جلبک‌ها دارد. مدیریت صحیح کیفیت آب از مرحله برداشت تا توزیع، علاوه بر حفظ سلامت مصرف‌کنندگان، موجب افزایش عمر تجهیزات تصفیه و تأمین آب آشامیدنی سالم و پایدار خواهد شد.

رشد شدید جلبکی می تواند تشکیل توده ها یا لخته هایی را دهد که می توانند به عنوان سدی در مقابل نفوذ اکسیژن به آب عمل کنند. این پدیده بیشتر به جلبک های سبز آبی رشته ای یا تشکیل دهنده کولونی مربوط می شود که به شکل کف در سطح تجمع می یابند و اما سایر جلبک ها ایجاد لخته می نمایند. جلبک های شناور علاوه بر ممانعت فیزیکی در اثر فساد و تجزیه به اکسیژن نیاز دارند.

توده های جلبکی شناور علاوه بر ممانعت فیزیکی در اثر فساد و تجزیه به اکسیژن نیاز دارند. توده های جلبکی مانع نفوذ نور به اعماق و در نتیجه توقف عمل فتوسنتز می شوند که در نهایت سبب مرگ ماهی ها و سایر موجودات آبزی می گردد. برخی از جلبک ها نیز با رشد زیاد در صافی های ماسه ای تصفیه خانه ها باعث انسداد و گرفتگی آنها می شوند در نتیجه طول مدت بهره برداری از فیلترها را کاهش می دهند و هزینه های شستشوی معکوس را افزایش می دهند.

معایب پرورش جلبک

معایب پرورش جلبک زمانی بیشتر نمایان می‌شود که این فرآیند بدون برنامه‌ریزی، کنترل شرایط محیطی و مدیریت صحیح انجام گیرد. رشد بی‌رویه جلبک‌ها می‌تواند باعث مصرف زیاد مواد مغذی و اکسیژن محلول در آب شده و تعادل اکوسیستم‌های آبی را بر هم بزند. همچنین برخی گونه‌های جلبک در شرایط خاص قادر به تولید سموم زیستی هستند که برای آبزیان، انسان و سایر موجودات زنده خطرآفرین است. از سوی دیگر، پرورش جلبک به تجهیزات تخصصی، کنترل دقیق نور، دما، pH و مواد مغذی نیاز دارد که هزینه‌های راه‌اندازی و بهره‌برداری را افزایش می‌دهد. در صورت عدم مدیریت مناسب، آلودگی میکروبی یا ورود گونه‌های ناخواسته نیز می‌تواند کیفیت محصول نهایی را کاهش داده و راندمان تولید را تحت تأثیر قرار دهد. علاوه بر این، برداشت، آبگیری و خشک‌کردن زیست‌توده جلبکی از مراحل پرهزینه این فرآیند محسوب می‌شوند و در مقیاس صنعتی نیازمند فناوری‌های پیشرفته هستند. با وجود این چالش‌ها، اگر طراحی و بهره‌برداری از سیستم‌های پرورش به‌درستی انجام شود، می‌توان بسیاری از این محدودیت‌ها را کاهش داد و از جلبک‌ها در تولید سوخت زیستی، خوراک دام، صنایع دارویی و تصفیه پساب به‌صورت اقتصادی و پایدار استفاده کرد.

برخی از جلبک ها تولید سم و باعث ایجاد سمیت می شوند که موجب مرگ گونه های متعدد موجودات آبزی می گردند. مدارکی در زمینه اثر این سموم بر انسان ها نیز گزارش شده است. تعدادی از جلبک ها نیز می توانند کیفیت خورندگی آب را تشدید نموده و باعث تجزیه و تخریب قسمت های بتونی شوند.